4 praktische adviezen voor AI bij een loopbaanstap, zonder jezelf kwijt te raken
AI inzetten voor je loopbaan? Natuurlijk. Je kunt AI voor ongeveer alles inschakelen. Bij een zo impopulaire klus als solliciteren natuurlijk uiterst aantrekkelijk. Het schrijven van brieven en CV’s wordt er een stuk makkelijker van en levert zelfs betere brieven en CV’s op. Zoals onlangs werd beschreven in ESB: AI maakt solliciteren makkelijker en matchen moeilijker.
Je kunt AI natuurlijk ook betrekken bij het nadenken over een volgende stap. De hele bibliotheek aan loopbaanadvies en coaching is goed ingeladen door de tools. Je kunt hele zinnige antwoorden op halen. Maar voordat je je volgende vraag intikt bij je favoriete AI tool, is het toch goed om even de tijd. Welk probleem wil je eigenlijk oplossen? Dat is bijna altijd een goede vraag als je in actie komt en bij het inzetten van AI voor je loopbaan geldt dat zeker.
De stap naar een nieuwe baan is heel proces. Als je overzicht hebt van dat proces, kun je bepalen waar jij staat en welke vragen je nu kunt stellen aan jezelf en of en hoe je daarbij AI wilt inschakelen.
Een regulier loopbaantraject op weg naar een nieuwe baan zier er ongeveer zo uit:
- Inzicht krijgen in talenten, interesses, waarden, drijfveren en drempels die je tegenhouden
- Oriënteren op mogelijkheden en werkvelden
- Bepalen van richting, en concrete loopbaandoelen, opstellen plan A en plan B
- Activering: LinkedIn, CV, netwerkgesprekken en sollicitatiegesprekken
- Beginnen in een nieuwe functie en je plek vinden binnen een organisatie.
Je kunt helemaal los gaan met AI in al deze fases. Maar je doet er goed aan deze 3 afwgingen te maken:
1) In welke fase zit ik eigenlijk? Hoe weet ik dat? En welke vragen horen daarbij?
Als je dat niet doet, kun je terecht komen in een woud van antwoorden en adviezen die de altijd bereidwillige AI tool je voorschotelt: ‘Wil je dat ik dit nog even voor je uitwerk?’ je kunt belangrijke tussenstappen overslaan zoals: kijken naar loopbaanopties waar je zelf nog nooit aan hebt gedacht, een check op jouw aannames over jezelf en over de arbeidsmarkt. Hier helpt het om niet alleen vragen aan AI te stellen maar eerst te bedenken wat jouw doel is met een bepaalde vraag. Voorbeeld:
Fase: Inzicht krijgen
Doel: Uitvinden wat ik wil
Prompt: Wat is de eerste stap die ik kan zetten om na te denken over mijn volgende carrièrestap?
2) Ben ik zelf nog aan het nadenken of laat ik AI verzinnen wie ik ben en wat ik wil?
Dit vind ik zelf de grootste valkuil, Wij mensen zoeken vaak tips. De mens is nu eenmaal een haastig wezen. Tips kun je snel begrijpen en toepassen. Met tips gaan we verdieping en tegenspraak uit de weg, we kunnen meteen aan de slag. Maar als het gaat om onze loopbanen, hebben we juist verdieping en tegenspraak nodig. We moeten graven in onszelf, spartelen, nog eens nadenken, tijd nemen. We moeten immers loskomen van de aannames die we hebben opgebouwd zonder dat we dat doorhadden. Dus wat wil je van AI?
Nu is de internationale coach- en psychologiebibliotheek goed opgeslagen door de AI tools. Ik ben telkens weer verbijsterd door hoe accuraat antwoorden zijn. Maar je moet wel eerst op zoek willen gaan. Stel dat je hebt bedacht dat je een stap wilt maken naar een grotere organisatie, begin dan niet met vragen om tips hoe je dat moet doen. Onderzoek eerst waar die drang vandaan komt. ‘Wat kunnen redenen zijn waarom ik naar een groter bedrijf wil?’ Wat zijn redenen die stap te maken? Wat zijn redenen om het niet te doen? Waar moet ik op letten? Let dan eens op: waar je oog blijft hangen bij de antwoorden?
3) Spreek AI sowieso tegen
Dat de AI tools hallucineren is bekend, je zag zelf vast ook al vaak onzin voorbij komen. Veel verkeerde antwoorden beginnen met een niet-heldere vraag maar het is hoe dan ook zaak dat je blijft checken wat AI tegen je zegt. Hoe kom je hierbij? Wat is de bron hiervoor? Sputter tegen: Hoe zit het dan daar en daar mee? De informatie die je ophaalt wordt er beter van.
4) Blijf authentiek in je uitingen
De meest zichtbare toepassing is AI je sollicitatiebrieven en CV’s laten maken. Hup, uploaden die vacatureomschrijving en AI een brief en CV laten componeren, klaas is Kees. In het ESB artikel wordt vastgesteld dat deze documenten er doorgaans beter van worden. Ook dat heeft al gevolgen: de werkgevers ontvangen meer goede reacties dan voorheen en het wordt nog lastiger de meest geschikte kandidaten eruit te vissen. Zoals de schrijvers in ESB stellen: Als iedereen dezelfde tools gebruikt, leidt het collectieve resultaat tot slechtere informatie voor bedrijven, zwakkere matching en ongelijke toegang.
We kunnen natuurlijk al voorspellen dan slimme werkgevers steeds meer gaan inzetten op neutrale ijkpunten zoals vaardigheden en ervaringen en authenticiteit bij de selectie. Maar tot het zover is, zitten we nog met het gebrekkige proces dat we al decennia hebben: een eerste ronde met motivatiebrieven en CV’s.
Mijn advies: wees transparant over je AI-gebruik
Mijn advies tot we weer een stap verder zijn: schrijf zelf je brieven en CV’s, gebruik AI voor tegenspraak, spellingcorrectie, zinsbouw en structuuropbouw en herschrijf dan weer zelf. Stuur een korte verklaring mee waarin je vermeldt hoe je AI hebt gebruikt bij deze sollicitatie. Wacht niet op anderen of op richtlijnen van bovenaf maar laat zien dat jij zelf aan het werk bent geweest en dat je een scherp oog hebt voor de kansen én risico’s van AI.
Tot slot: AI toepassen kost tijd. Hier en daar kun je een bocht afsnijden. Maar als je alles optelt, ben je minstens zo lang bezig als hiervoor met controleren en herschrijven. Dat geldt ook voor een loopbaanstap. Wat fijn is, althans zo zie ik dat, is dat je er een denkmaatje bij hebt. Die geduldig je vragen beantwoord, suggesties doet, je op een ander idee brengt, je prikkelt met een onvolledige reactie, een voorstel doet dat je lekker af kunt kraken maar zelf nooit kritiek heeft. Dat maakt AI fijn voor wat anders een eenzaam klusje is.